Man, zeg er wat van
Seksueel grensoverschrijdend gedrag maakt veel los in de samenleving. Ook bij mannen. Toch komen zij nog niet in actie als een vriend of collega iets zegt tegen een vrouw wat niet kan. De overheidscampagne ‘Man, zeg er wat van!’ nam belangrijke drempels weg. Hoe PR hieraan bijdroeg, lees je in deze case.

Seksueel grensoverschrijdend gedrag staat op de maatschappelijke agenda. Het wordt besproken, maar leidt ook tot polarisatie, en tot verkramping bij mannen. Om seksueel grensoverschrijdend gedrag tegen te gaan, moeten we patronen in onze omgang doorbreken. Mannen hebben daarin een belangrijke rol. Ze moeten elkaar durven aanspreken als iemand in hun sociale kring seksueel grensoverschrijdend gedrag vertoont. Toch gebeurt dat nog te weinig. Veel mannen willen het wel, maar doen het niet door twijfel of ongemak.
De Rijksoverheid vroeg ons het gesprek in de media op gang te brengen over de rol die mannen kunnen hebben om seksueel grensoverschrijdend gedrag tegen te gaan. En mannen het vertrouwen te geven om elkaar aan te spreken.
Onderzoek: wat is de norm écht?
Eén van de belangrijkste inzichten was dat seksueel grensoverschrijdend gedrag vaak voortkomt uit groepsdruk en mannelijkheidsnormen. Het gedrag wordt bepaald of in stand gehouden in en door de groep. Om seksueel grensoverschrijdend gedrag te keren, is het belangrijk om te laten zien dat meer mannen twijfelen en zich willen uitspreken bij grensoverschrijdende opmerkingen en gebaren over vrouwen. Daarom deden we onderzoek onder mannen.
Tijdens de onderzoeksperiode werd Lisa, een jonge vrouw, vermoord op weg naar huis. Het maatschappelijke gesprek over vrouwenveiligheid en de rol van mannen werd hierdoor flink aangewakkerd. Dit namen we mee in het onderzoek. Wat bleek?
- Eén op de vier mannen dacht na de moord op Lisa vaker na over hun eigen gedrag of dat van mannen in hun omgeving
- 7 op de 10 mannen vinden dat mannen elkaar vaker moeten aanspreken.
- 6 op de 10 mannen wilden zich eerder uitspreken, maar deden dit toch niet door twijfel.
- De meeste mannen vinden het geen probleem als vrienden of collega’s hen zouden aanspreken
Campagne-aftrap
De onderzoeksresultaten gebruikten we als nieuwsaanleiding voor het gesprek in de media: over gedrag, twijfel, sociale dynamiek en het normaliseren van het gesprek. De boodschap was simpel: Als je ziet dat een vrouw last heeft van opmerkingen of grappen die je vrienden, collega’s of sportteamgenoten onderling maken, zeg er dan wat van. Dat kan je prima doen, zonder de sfeer te verpesten of je positie in de groep te verliezen. Kortgezegd: vind je dat het niet kan? Man, zeg er wat van!
Het AD had de primeur en ging in gesprek met Mariëtte Hamer, regeringscommissaris seksueel grensoverschrijdend gedrag en seksueel geweld. Kort daarna vervolgden we onze mediabenadering. De campagneboodschap werd massaal overgenomen: door kranten, nieuwsprogramma’s en lifestylemedia.
Herkenbare voorbeelden
Zeggen dat de meeste mannen twijfelen, is niet genoeg. We wilden het ook laten zien met ervaringen en voorbeelden van andere mannen. Daarom interesseerden we mannen bij talkshows, radioprogramma’s en podcasts om in gesprek te gaan met mannen en experts en/of eigen ervaringen te delen. Met succes: de campagneboodschap kreeg onder andere een plek aan tafel bij RTL Tonight en Nieuws van de Dag. Ook werd het besproken bij VI, in bijna alle radioprogramma’s, in podcasts én bij ‘Even tot hier’. Daarnaast gingen grote mannenlifestylemedia in gesprek met experts en mannen die zich al uitspreken.
Daar waar het gebeurt
Vanuit de landelijke aandacht zoomden we in op plekken waar groepsnormen ontstaan, zoals de sportclub en op werk. We verspreidden de boodschap via onder andere sportbonden en sportverenigingen, brancheorganisaties uit verschillende sectoren en scholen.
Tijdens de feestdagen maakten we de oproep aan mannen om zich uit te spreken zichtbaar in cafés met bierviltjes en posters. Dat gaf ons gelegenheid om de campagne extra in de spotlights te zetten via een lokale en regionale mediabenadering met vrijwel landelijke dekking.
Resultaten
De campagne domineerde het nieuws en het gesprek is op verschillende plekken aangejaagd. In totaal leidde de PR-benadering tot ruim 600 publicaties met een bereik van ruim 165 miljoen. Ook is de campagne veel gedeeld door stakeholders, zoals sportbonden, scholen en sportverenigingen.
‘Man, zeg er wat van!’ is na één campagneflight een ‘bekende’ term en gevleugelde uitspraak waar regelmatig aan wordt gerefereerd. Dat werd nog eens extra bevestigd toen de campagne werd meegenomen in verschillende oudejaarsconferenties.
Het campagne-effectonderzoek laat zien dat er sterke campagne-effecten zijn op de doelstellingen:
- Mannen voelen na de campagne vaker dat ze zich kunnen uitspreken (+13%)
- Mannen voelen dat ze dit kunnen doen zonder dat dit ten koste gaat van de sfeer (+12%) of hun positie in de groep (+14%).
- Mannen zijn sterker overtuigd dat anderen het waarderen als zij iemand in hun sociale kring aanspreken op seksueel grensoverschrijdend gedrag. Aanspreken is ‘passend’ en ‘geaccepteerd’.
- Na de campagne wordt zowel de maatschappelijke relevantie als de persoonlijke relevantie van een campagne over het aanspreken op seksueel grensoverschrijdend gedrag sterker ervaren.
Daarmee deed de campagne precies wat nodig was: de drempel verlagen door twijfel bespreekbaar te maken en de onzichtbare norm zichtbaar te maken.
Meer weten over deze case? Of samen werken aan effectieve publiekscommunicatie?
Neem contact met ons op. We denken graag mee over de strategie, het concept en de uitvoering van impactvolle campagnes die mensen écht in beweging brengen.
Corliz de Jongh, campagnemanager Nationaal Actieprogramma Seksueel Grensoverschrijdend Gedrag en Seksueel Geweld: “Door een slimme en gedetailleerde aanpak heeft de campagne een enorme hoeveelheid media-aandacht gerealiseerd. In landelijke media, maar ook regionaal, lokaal en in specifieke sectoren. Zo drong de campagneboodschap door tot in de haarvaten van de samenleving en heeft PR een belangrijk aandeel gehad in het succes van de campagne, die tot de meest effectieve Rijksoverheid-campagnes van de afgelopen jaren behoort.”





